My Life, My Mania

.

สวัสดีเพื่อนๆครับ

มาอยู่วอร์ดอายุรศาสตร์ โรงพยาบาลสมเด็จพระปิ่นเกล้า(โรงพยาบาลกองทัพเรือ) ได้สองสัปดาห์แล้ว ไวอย่างไม่น่าเชื่อจริงๆ

ตอนแรกก็หวั่นๆอยู่ กับการกลับมาอยู่ภาควิชาที่ไม่ชอบเอาซะเลย...แต่โดยรวมแล้ว ชอบงาน และระบบที่นี่มากเลยครับ...Staff ก็ดี พี่ๆหมอก็ดี เจ้าหน้าที่ก็ดี ที่สำคัญ...พยาบาลก็ดี!! โอย...ประทับใจ ซึ้งน้ำตาไหล บรรยายเป็นคำพูดแบบไม่โดนเซนเซอร์ไม่ได้เลยจริงๆ  \TwT/

...งานวุ่นเล็กน้อย หายหน้าไปสองสัปดาห์ เพิ่งนึกออกว่า มีเรื่องค้างคาอยากเขียนมาตั้งแต่เดือนก่อน แต่ติดภารกิจงานยุบยิบไปหน่อย เพิ่งจะว่าง ก็ขอยกมาพูดตอนนี้ละกัน คิดว่าคงได้ใช้กันยาวๆครับ

---------

ว่าด้วยงูน้อยงูใหญ่

จั่วหัวซะน่ารัก แต่จริงๆก็ตัวไม่น้อย และไม่น่ารักเลยซักนิด...ที่อยากพูดถึงก็เพราะว่า ตั้งแต่สมัยที่ผมออกไปอยู่โรงพยาบาลชุมชนครั้งแรกเมื่อสองปีก่อน ผมพบว่ามีชาวบ้านทั่วไป โดนงูเล็กงูใหญ่กัดเข้า จนต้องรีบมาที่โรงพยาบาลอยู่เยอะอย่างน่าแปลกใจทีเดียว...ชนิดที่ว่า ไม่เคยเว้นซักวันครับ

ผ่านมาหลายปี ได้มาอยู่เวรห้องอุบัติเหตุ 24 ชั่วโมง...ก็ยังพบว่า แม้ในเมืองใหญ่(ที่หาพื้นที่สีเขียวยากเต็มที)นี่...ทุกๆวัน ก็จะมีคนโดนงูกัดอยู่ทุกค่ำเช้า ไม่มีการแบ่งแยก ไล่ตั้งแต่ตาสีตาสาอยู่บ้านเพิงในสวน จนกระทั่งหนุ่มน้อยสาวใหญ่ ที่อยู่บนคอนโดหลายสิบชั้นก็ตามที ! ไม่เชื่อก็ต้องเชื่อสิเอ้า !

อย่ากระนั้นเลย ก่อนที่ผมจะลืมๆเลือนๆความรู้เก่าๆจนหมด ก็ขอเก็บมาเล่า เกี่ยวกับความรู้คร่าวๆ และข้อปฎิบัติตัวง่ายๆ เวลาเจองู เผื่อไว้ใช้ประโยชน์ในอนาคตนะครับ ^^

---------

งูพิษ-พิษงู

งูแต่ละพันธุ์ จะมีพิษต่อของร่างกายได้หลายๆระบบ เช่น การหายใจ กล้ามเนื้อ โลหิต ฯลฯ แต่ถ้าจะแบ่งกว้างๆ ตามอาการเด่น และเป็นเรื่องที่จะพูดวันนี้ ก็ได้แก่ งูที่มีพิษต่อระบบเลือด และ งูที่มีพิษต่อระบบประสาท ครับ

ขอบรรยายลักษณะคร่าวๆ สำหรับเอาไว้ใช้แยกประเภทอย่างง่ายๆนะครับ ^^

งูที่มีพิษต่อระบบประสาท

ที่พบบ่อยในบ้านเรา ได้แก่

- งูเห่า (Cobra) สีมีหลากหลาย แต่โดยมากจะมีลายทางพาดตัว มีดอกจัน เป็นตากลมๆอยู่ด้านหลัง แผ่แม่เบี้ยกว้าง พ่นลมเป็นเสียงฟู่ๆได้ตามชื่อ

- งูจงอาง (King cobra) ลำตัวเรียว ยาวมากที่สุดเป็นหลายๆเมตร แผ่แม่เบี้ยได้แคบและสูง ไม่มีดอกจัน แต่จุดเด่นอยู่ที่ลายก้างปลา เป็นบั้งๆอยู่ด้านหลัง

- งูสามเหลี่ยม (Banded krait) หน้าตัดลำตัวเป็นรูปสามเหลี่ยม ลายเป็นปล้องดำสลับเหลือง (ไม่ใช่เป็นลายสามเหลี่ยม !)

- งูทับสมิงคลา (Malayan krait) ลำตัวสีดำสลับขาว

*********

งูที่มีพิษต่อระบบเลือด

ที่พบบ่อยในบ้านเรา ได้แก่

- งูแมวเซา (Siamese russell's viper) มีลายทรงกลมสีน้ำตาล ชอบทำเสียงขู่คล้ายแมว

- งูกะปะ (Malayan pit viper) มักมีสีแดงปนน้ำตาล และมีลายเป็นเหลี่ยมสีน้ำตาลแก่ขอบดำ

- งูเขียวหางไหม้ (Green pit viper) หัวยาวมน ตัวอ้วนสั้น ตัวสีเขียวอมเหลือง ปลายหางมีสีแดง-น้ำตาล

----------

** อาการที่มีต่อระบบเลือด **

อาการเฉพาะที่ - อวัยวะนั้นจะมีอาการปวด บวม อาจมีถุงน้ำ มีเลือดซึมจากรอยแผล กดไม่หยุด

อาการทั่วไป - เลือดออกมาผิดปกติ ทั้งตามไรฟัน ตามผิวหนัง ตามขอบแผล ในกล้ามเนื้อ ในทางเดินอาหาร ทางเดินปัสสาวะ ถ้าเป็นมาก อาจเป็นไตวาย หรือถึงขั้นเสียชีวิตได้

การดูแลตัวเองก่อนมาถึงโรงพยาบาล

1. ชนิดของงูที่กัด จะมีส่วนช่วยในการวินิจฉัยอย่างมาก...หากนำตัวงูที่กัด(ไม่ว่าจะเป็นๆ หรือตีจนตายแล้ว) มาด้วย แพทย์จะให้การรักษาได้ถูกต้อง รวดเร็วขึ้นมาก...หรืออย่างน้อย ถ้าบรรยายลักษณะของงูที่กัดเราได้ ก็จะช่วยได้มากครับ

ปกติตามโรงพยาบาลทั่วไป จะมีแคตตาล็อก(?) รูปงู ให้ดูคร่าวๆอยู่แล้ว เผื่อจะคุ้นหน้าคุ้นตาว่า ตัวไหน พันธุ์ไหนกันนะ ที่กัดเรา

2. ล้างแผลด้วยน้ำสะอาด เพื่อป้องกันการติดเชื้อ...ไม่แนะนำให้ตัด กรีดเปิดแผล จี้ด้วยความร้อน หรือกระทั่งพยายามดูดพิษด้วยปาก !! เพราะจะเพิ่มโอกาสในการติดเชื้อเพิ่มขึ้นไปอีก และตัวผู้ดูดเอง ก็จะพลอยอันตรายไปด้วย

พวกเราอยู่ใกล้มือหมอ และไม่ได้เป็นพระเอกถึงขั้นต้องรีบร้อนเสี่ยงชีวิตไปอีกคนครับ

3. เคลื่อนไหวอวัยวะนั้นให้น้อยที่สุด....เพื่อชะลอการกระจายของพิษ

4. ใช้เชือก/ผ้า รัดเหนือแผลที่ถูกกัด ให้แน่นพอประมาณ (พอให้นิ้วมือสอดได้หนึ่งนิ้ว) และคลายออกเป็นระยะๆ ประมาณ 1 นาที ทุกๆ 15 นาที

ไม่ควรรัดแน่นเกินไป เพราะอวัยวะปลายทางจะมีโอกาสบวมมากขึ้น หรือถึงขั้นขาดเลือดรุนแรง

-------------

เมื่อถึงโรงพยาบาลแล้ว ปกติก็จะมีการซักประวัติ ตรวจร่างกาย และตรวจค้นเพิ่มเติมต่ออีกทีครับ ว่างูที่กัดนั้น เป็นงูพิษรึเปล่า? พิษต่อระบบไหน? ต้องให้เซรุ่มอะไร? อาจจะมีการเจาะเลือดไปดูการแข็งตัวของเลือด ดูส่วนประกอบของเลือด  มีการตรวจปัสสาวะ อะไรเหล่านี้ และอาจให้นอนรอสังเกตอาการต่ออีกครึ่งค่อนวัน มีการเช็ดล้างแผล มีการใส่ท่อช่วยหายใจ หรืออื่นๆ ตามแต่สภาพของคนไข้ ฯลฯ

...แต่ประเด็นเหล่านั้น ไว้เป็นหน้าที่ของหมอที่โรงพยาบาลครับ หน้าที่ของเราๆท่านๆที่โดนกัดก็คือ ปฎิบัติตัวให้เหมาะสม และรีบมาถึงมือหมอให้เร็วที่สุดนั่นเอง ^^

------------

คู่มืองูน้อย ฉบับคนโดนกัด ก็คงหมดลงเท่านี้ หวังว่าจะเป็นความรู้ย่อยๆ ที่จำกันได้ง่ายๆ ไว้ปฎิบัติตัวให้เหมาะสมในยามฉุกเฉินนะครับ...อย่าลืมว่า จะเป็นชนบทจ๋าห่างไกลผู้คน หรือใจกลางเมืองที่มีแต่ป่าคอนกรีตนี่...ภัยอันตรายก็มาถึงตัวเราได้เท่าๆกันนั่นแล

ถ้าอันตรายมาถึงตัวเราจริงๆ...ก็ขอให้มีสติ และเตรียมตัวให้พร้อมนะครับ อย่างน้อยถูกกัด ก็อย่าถูกกัดเปล่า...จำหน้าคนร้ายไว้ก็ยังดี เพื่อประโยชน์ต่อรูปคดีในภายภาคหน้า และความปลอดภัยของชีวิตและทรัพย์สินนั่นเอง ~~

.

รักงูตัวจ้อยไร้พิษสง

รักคนอ่านครับ ^^/

----------

เครดิตภาพประกอบ

http://www.doctor.or.th
http://www.itsnature.org
http://www.no-pest.com
http://www.siamensis.org/board/12289.html
http://www.virginmedia.com
http://faqinfosite.com/snakesvipersdeadliestdeadlydangerousvenom